बुधवार, जुलै 24, 2019
   
Text Size

भेट

“तुझी त्यांची ओळख निघाली वाटते?”

“हो. फार ओळख. चला, तुम्हांला त्यांची ओळख करून देत्ये. वर गच्चीत बसू. चंद्रही चांगला वर आला आहे.”

आणि सारी गच्चीत गेली. सरलेने वृत्तान्त सांगितला. शेटजी ऐकत होते.

“तुझे स्वप्न खरे ठरले !”

“होय शेटजी. परंतु हे सारे तुमच्यामुळे.”

“रामरायाच्या कृपेमुळे !”

“शेटजी, आम्ही दोघे उद्या पंढरपूरला जाऊ. बाळाला आणू.”

“मी मुंबईस उद्या जाईन. तुम्ही पुढे दोघे मुंबईस या.”

“शेटजी, आता उदय आहे. तो कोठे नोकरी करील. आता आम्ही नीट राहू.”

“उदय तुम्ही का नोकरी करणार? तुम्ही सेवकराम नाव घेतले होते. सेवक व्हा. ठाणे जिल्ह्यात आदिवासी सेवा मंडळ म्हणून नवीन संस्था आहे. तुम्ही तिला मिळा. मी लाख रूपयांची देणगी देईन. संस्था नावारूपाला आणा. तेथील दीनदरिद्री जनतेत चैतन्य ओता.”

“शेटजी, कोठेतरी असे कार्य करावे हेच माझ्याही मनात आहे. आम्ही मुंबईस तुमच्याकडे येऊ व पुढे बोलू. उद्या आम्ही जाऊ ना मग?”

“हो, जा. बाळाला भेटा. आणि आता मी जातो. मला झोप येत आहे. तुम्ही पोटभर बोला. तुमची हृदये उचंबळत असतील. प्रभुकृपेने एकत्र आला आहात. पुन्हा तुमचा वियोग न होवो.”

असे म्हणून शेटजी गेले. सरला नि उदय तेथे बसली होती. आणि तीही थोडया वेळाने भावनांच्या समुद्रावर हेलावत निजण्यासाठी निघून गेली. देवाच्या लाडक्या लेकरांनो, शांत झोपा.

 

“तू मला नावे ठेवली असशील. मी तुला फसवले असे तुला वाटले असेल. परंतु तसे नव्हते हो. स्मृती येताच तुझ्याकडे मी धावत आलो.”

“होय रे उदय. तू माझा आहेस. माझा.”

“चल आपण जाऊ.”

“कोठे जायचे?”

“स्टेशनवर जाऊ.”

“शेटजींकडे जाऊ. त्यांचा निरोप घेऊ. मोटार तेथे उभी आहे. बंगल्यात जाऊ. आणि उद्या जाऊ. त्या शेटजींचे उपकार ! त्यांना सदबुध्दी आली म्हणून हो ही सरला तुला दिसत आहे. चल उदय, ऊठ.”

दोघे हातांत हात घेऊन निघाली.

“उदय, उद्या सकाळी ही दाढी काढ. नीट केस कापून घे. तू माझा साधा, सुंदर उदय हो.”

“स्वामी सेवकरामाचा अवतार संपला म्हणायचा !”

“उदय. आपण सेवाच करू. शेटजींनी एक संस्था सांगितली आहे. परंतु ते पुढे बोलू. उदय, आलास रे परत ! कसा भेटलास ! तुला कल्पना तरी होती का?”

“आणि तुला तरी होती का?”

“मला पहाटे स्वप्न पडले होते. तू पाठीमागून हळूच येऊन माझे डोळे धरीत आहेस असे स्वप्न.” बोलत बोलत दोघे मोटारजवळ आली. तेथे कोणी नव्हते. मोटारीत ड्रायव्हर निजला होता. सरलेने त्याला उठविले. दोघे मोटारीत बसली. बंगल्याजवळ मोटार आली. दोघे उतरली. बंगल्यात गेली. शेटजी बाहेर आले.

“तुम्ही अद्याप झोपला नाहीत शेटजी?”

“नाही. तुझी वाट पाहात होतो. हे कोण?”

“शेटजी, हे ते सेवकराम.”

 

“मला नाही माहीत. सांग.”

आणि सरलेने सारी कथा सांगितली. उदय गेल्यापासूनची कथा. ती सांगताना ती मधून सद्गदित होई. तिला हुंदके येत. उदयच्या खांद्यावर मान ठेवून ती रडे. पुन्हा अश्रू पुसून ती कथा पुढे सुरू करी. उदयच्या डोळयांतूनही पवित्र गोदावरी स्त्रवत होती.

“उदय, घेशील का तू मला जवळ?”

“असे का विचारतेस?”

“उदय, सीतेहून पवित्रतम कोण? परंतु रावणाकडे राहिली म्हणून रामरायांनी तिला अग्निदिव्य करायला लाविले. मी तर सामान्य स्त्री. त्या नरकपुरीत आज सात-आठ महिने होत्ये. शक्यतो पवित्र व निष्कलंक राहिल्ये. परंतु उदय, तुला शंका असेल तर त्या डोहात मला लोट. तुझ्या हातचे मरणही अमृत आहे हो.”

“सरले, वेडी आहेस तू. कशीही असलीस तरी मला प्रिय आहेस. तू निष्कलंक आहेस. आणि त्या दुष्टांनी तुझ्यावर संकट आणलेच असते, तरीही मी तुझा स्वीकार केला असता. कारण मनाने तू तेथे संन्यासिनी होतीस. सरले, किती ग तुला दु:खे, किती यातना, वेदना? आणि हे सारे माझ्यामुळे ! अरेरे!”

“उदय, तुला मी रमविले नसते, आईकडे जाऊ दिले असते तर अशी ही दशा झाली नसती. त्या मातृप्रेमाची मी अवहेलना केली म्हणून या नरकात पडले.”

“आता नको रडूस.”

“उदय. मनात येते की हा शेला आपण दोघांनी आपल्याभोवती गुंडाळून त्या डोहात उडी घ्यावी. म्हणजे पुन्हा वियोग नको.”

“सरले, देवाने तुला उध्दरिले ते का पुन्हा जीव देण्यासाठी? मी जीव दिला नाही, तू जीव दिला नाहीस. आणि आता भेट झाल्यावर का जीव द्यायचा? आणि आपला बाळ आहेस त्याला विसरलीस वाटते?”

“आपण उद्याच जाऊ. पंढरपूरला जाऊ.”

“येथे सत्याग्रह असला तर?”

“असलाच तरी तो रामनवमीला सुरू होणार. उद्याच नाही काही. सुरू होणार असे कळले तर आपण परत येऊ. त्यात भाग घेऊ.”

“तूसुध्दा येशील?”

“हो.बाळाला घेऊन येईन.”

“सरले?”

“काय उदय?”

   

“मीही फुलासाठीच आल्ये आहे.”

“कोणते फूल?”

“प्रेमाचे फूल.”

“ते इकडे कोठे मिळेल?”

“तुमच्या हृदय-बागेत!”

“मी स्वामी आहे.”

“खरे आहे. स्वामीकडेच मी आल्ये आहे.”

“माझ्याकडे?”

“होय. तुम्ही माझे स्वामी आहात.”

“काय हे बोलता?”

“खरे ते मी बोलत्ये. तुम्ही तुमचे हृदय तपासा. तेथे का कोणी नाही? तुम्ही तरूण आहात. केवळ दाढीने हृदय झाकता येत नाही. मला तुमचे अंतरंग दिसत आहे. तेथे फुललेले प्रेमाचे फूल मला दिसत आहे. चिरप्रफुल्लित प्रेमाचे पुष्प. कधी न कोमेजणारे प्रेमाचे कुसुम. ते पाहा, मला त्याचा सुगंध येत आहे. तो सुगंध मला तुमच्याकडे ओढीत आहे. तुमच्याकडे खेचीत आहे. तो सुगंध मला मस्त करीत आहे. मला पागल बनवीत आहे. ये सुगंधा, ये. ने, त्यांच्या चरणांशी मला ने.”

आणि सरला धावत आली व सेवकरामांच्या पाया पडली.

“कोण तू?”

“उदय, कोण म्हणून काय विचारतोस? तुझा आवाज मी हजार वर्षांनंतरही ओळखीन. आणि तू का तुझ्या सरलेचा आवाज विसरलास? उदय, ही तुझी सरला ! जिच्या कपाळावर तू कुंकू लावलेस ती ही सरला ! घे तिला जवळ नाही तर त्या डोहात तिला लोट !”

“सरले, प्रेममूर्ती सरले ! तू आहेस? जिवंत आहेस? “

“तुझ्या आशेने मी प्राण ठेवले. मनात कोणीतरी म्हणे की तू येशील. आणि खरेच रे गडया आलास ! आता नको कोठे जाऊस. तुला या रामाच्या शेल्याने बांधून ठेवू का? ठेवू बांधून?”

“कोठला रामाचा शेला?”

“तू नाही का ती कथा ऐकलीस? सार्‍या शहरभर झाली आहे. सकाळच्या सनातनींच्या सभेत ती मी सांगितली होती.”

 

असे म्हणून सरला बाहेर पडली. ते सेवकराम जात होते त्या दिशेने तीही निघाली. सेवकराम झपझप जात होते. सरला पाठीमागून पळत होती. आणि गोदावरीचा तो पाहा प्रशान्त प्रवाह ! चंद्रप्रकाशात ते पाणी किती सुंदर दिसत आहे ! सेवकराम पुढे पुढे गेले. आणि एका दगडावर बसले. सारी सृष्टी शांत होती.

आणि सरला आली. कोणी तरी येत आहे असा सेवकरामांना भास झाला. त्यांनी समोर पाहिले. कोण येत होते? कोणी स्त्री का? इकडे कोठे रात्रीची येत आहे? पलीकडे तो मोठा डोह आहे ! जीव देण्यासाठी ही अभागिनी येत आहे की काय? सेवकराम थरारले. ती अभागिनी अधिकच जवळ आली. चपापून जणू उभी राहिली.

“कोण आहे?” सेवकरामांनी विचारले.

“मी अभागिनी !”

“इकडे कोठे जाता?”

“आधार मिळतो का पाहायला.”

“कोणाचा आधार?”

“विशाल हृदयाचा.”

“म्हणजे त्या डोहाचा ना?”

“देवाची तशी इच्छा असेल, तर डोहाचा.”

“तुम्ही जीव नका देऊ, तुम्ही त्या व्याख्यानास होतात?”

“होत्ये.”

“तरी जीव द्यायला निघाल्यात? आणि जीव देणारा का व्याख्यान ऐकायला येईल?”

“व्याख्यान ऐकूनच इकडे येण्याची बुध्दी झाली.”

“मी तर सांगितले की साधे फूल पाहूनही मनुष्य आत्महत्येचा विचार दूर ठेवील.”

   

पुढे जाण्यासाठी .......