बुधवार, जुलै 24, 2019
   
Text Size


इंदूर

गुणा बोलला नाही. तिने त्याच्या तोंडाकडे पाहिले तर अश्रु येत होते.

“काय झाले गुणा?”

तो बोलेना.

“आई, ते रडताहेत.”

“त्याला त्याच्या मित्राची आठवण झाली असेल. त्याचा मित्र जगन्नाथ सुंदर गातो. गुणा त्याला साथ करतो. दोघांचे एकमेकांवर फार प्रेम. राहून राहून त्याला मित्राची आठवण येते. परंतु काय करायचे?” रामराव म्हणाले.

“फार प्रेमळ मनाचा तुमचा गुणा.”

“आम्ही आता जातो तिकडेच झोपायला.”

“येथेच झोपा ना!”

“नको. तिकडेच जातो. देव आहेत घरांत आतां ठेवलेले.”

“बरे तर.”

तिघे जायला निघाली.

“इंदु, जिन्यातला दिवा लाव.”

इंदु पुढे गेली व तिने बटन दाबले. तिघे जिना उतरून गेली. इंदु माघारी आली. बटन तसेच राहिले.

“इंदु, बटन बंद नाही केलेस?”

“मी नाही आता पुन्हा जात. लावायला सांगितलेत, लावले.”

“अग येतांना बंद नको का करून यायला?”

“मला नाही राहिली आठवण.”

इंदु पाय आपटीत गेली व बटन बंद करून आली.

“ती सारंगी ठेव व नीज आतां.”

इंदु आपल्या खेलीत गेली. तिने ती सारंगी हृदयाशी धरली. नंतर तिने ठेवून दिली. ती झोपली. तिकडे गुणाहि झोपला. दोघांच्या मनांत शेकडो विचार येत होते. किती कल्पना, स्वप्ने, तरंग, भावना!

 

“तेव्हा सोडीन अळीमिळी.”

जेवणे झाली. इंदु, गुणा, रामराव, मनोहरपंत सारी दिवाणखान्यांत आली. गुणाची आई इंदूच्या आईजवळ बोलत होती. त्यांचीहि जेवणे झाली. सारे पटकन् आटोपून त्याहि बाहेर आल्या. रामा घरी गेला.

“इंदु, म्हणतेस ना?” मनोहरपंतांनी विचारले.

“तुम्ही हसणार नाही ना?” तिने विचारले.

“वेडेवाकडे म्हणालीस तर येईल हसूं.”

“आणि नीट म्हणेन तर आणीन आसू.”

“बरे पुरे. म्हण आतां. उगीच आढेवेढे घेत बसेल. पटकन् म्हणाले.”

“आई, गाणे का पटकन् म्हणतां येते?”

“मला नाही हो माहित. देवळांत बायका जमतात, पटकन् गाणे म्हणतात.”

“ही गाणी वाटतं तशी आहेत?”

“इंदु, वाद पुरे. म्हण हो आतां.” मनोहरपंत म्हणाले. गुणाने हातात सारंगी घेतली. इंदु गाणे म्हणू लागली. खरेच छान म्हटले तिने गाणे. आणि गुणाची साथ. गुणा तिला सांभाळून घेत होता.”

“चांगला आहे हो गळा.” रामराव म्हणाले.

“अहो गुणा सांभाळून घेत होता तिला.” मनोहरपंत म्हणाले.

“मला नको कोणी सांभाळायला. मीच त्यांना सांभाळीत होते. आवाज चढवीत नव्हते.”

परंतु गुणा खिडकीशी जाऊन उभा राहिला होता. रस्त्याकडे पहात होता. काय पहात होता? इंदु एकदम तेथे गेली व म्हणाली,

“काय पहातां?”

 

“तुला येईल का असे?”

“मला नाही येणार; परंतु यांच्याजवळ शिकेन.”

“इंदु, तू एक गाणे म्हण व ते साथ करतील.”

“आता आधी जेवायला चला.” इंदूची आई म्हणाली.

“जेवल्यावर म्हणेन बाबा गाणे.” इंदु म्हणाली.

सारी जणे जेवायला बसली.

“आमची इंदु फार बोलकी आहे. प्रथम जरा बुजते. परंतु ओळख पहायला तिला वेळ नाही लागत.” मनोहरपंत म्हणाले.

“खरेच फार मोकळी. त्या बि-हाडी आली. सामान लावू लागली. बल्ब घेऊन आली. आमच्यापेक्षा तिचीच अधिक धावपळ.” रामराव म्हणाले.

“बाबा, यांना तिस-या मजल्यावर टेबल खुर्ची आहे ती द्या ना? अभ्यासाला होईल.”

“ती खुर्ची चांगली नाही.”

“मग माझी द्या. ती मी घेईन.”

“जसे तुला आवडेल तसे कर.”

“त्यांची खोली नीट नको का दिसायला? नाहीतर उद्या शाळेतील त्यांचे मित्र येतील व हसतील. आता शाळेत जाणार ना हे?”

“ते मॅट्रिकच्या वर्गात आहेत इंदु. नाही तर तू!”

“ते माझ्याहून मोठे आहेत.”

“फार नाहीत मोठे.”

‘पण थोडे तरी आहेत ना?”

“पुरे ग. किती बोलशील!” आई म्हणाली.

“बरं आता अळीमिळी.”

“जेवणानंतर गाणे म्हणायचे आहे ना?” गुणा म्हणाला.

   

सारी मंडळी वर आली. गुणाची आई आत गेली. मनोहरपंत बाहेक गेले होते. गुणा व रामराव दिवाणखान्यांत होते. इंदु आत बाहेर करीत होती.

“अहो आपण एक विसरलो.” ती म्हणाली.

“काय?”

“सारंगी आणायला विसरलो.”

“तुमची असेलना.”

“माझी वाजवाल?”

“हं. तीच वाजवीन. दुस-याची सारंगीहि वाजवतां आली पाहिजे. नाहीतर नेहमी अडायचे.”

“देऊं आणून?”

“दे.”

आणि इंदूने आपल्या खोलीतून नुकतीच विकत घेतलेली सारंगी आणिली. सुंदर दिसत होती.

“नवीनच आहे वाटते?”

“तुमच्या हातूनच तिचे उदघाटन करायचे ठरविले होते आम्ही.”

गुणाने सारंगी हातांत घेतली. तारा छेडल्या. इंदु नीट सावरून बसली. आणि गुणाने सूर आळविले. ते सूर आळविलेले एकूनच इंदु पाझरली. किती गोड, किती छान! ती म्हणे. गुणाने सूर आळवून एक राग सुरू केला. वाजवतां वाजवतां त्याची तन्मयता झाली. मनोहरपंत फिरून आले होते. तेहि शांतपणे येऊन बसले. संगीतसमाधि त्यांनी भंगिली नाही. संपला राग. क्षणभर कोणी बोलले नाही. इंदूची आईहि दारांत उभी होती.

“इंदु, तू त्यांना विश्रांति नाही दिलीस शेवटी. ते का कोठे पळून जाणार होते?”

“संगीत म्हणजेच विश्रांति.” गुणा म्हणाला.

“बाबा, माझ्या सारंगीचा उदघाटनविधि झाला.”

“आतां आज पुरे हो इंदु. संगीत विश्रींति देत असले तरी त्याने भावनाहि उत्कट होतात. त्याचाहि मागून शीण वाटतो, थकवा येतो.”

“बाबा, कसे छान वाजवतात नाही?”

 

“खरेच. परंतु टेबल पाठवीनच. त्या टेबलावर फुलदान ठेवावे. मी संजि-याचा एक ताजमहाल आणून देईन. तो येथे ठेवू.”

“आणि तुम्हांला नको?”

“दोन आहेत माझ्या टेबलावर. दोन काय करायचे? एक तुमच्या टेबलावर होईल. तुमचे टेबल छान दिसले पाहिजे. छान दिसली पाहिजे खोली. कोणी आले तर त्याला प्रसन्न वाटले पाहिजे. येथे बसावे असे वाटले पाहिजे.”

“येथे कोण येणार आहे माझ्याकडे? ना कोणी ओळखीचे, ना मैत्राचे.”

“मी येईन. मी आहे ना आतां ओळखीची? मला नको चांगली दिसायला खोली.”

“हवी दिसायला.”

“चला आता कुलूप लावून. आई मला म्हणाली की त्यांना घेऊन ये येतांना.”

“चला.”

रामराव, गुणा व गुणाची आई इंदूबरोबर निघाली. परंतु गुणा कोठे आहे!

“हे काय, गुणा कोठे आहे?” रामरावांनी विचारले.

“ते पहा पुढे चालले. त्यांना वाटले की घर अद्याप पुढेच आहे.” असे म्हणून इंदु धावली.

“अहो घर मागे राहिले. कोठे चाललांत? आता चुकले असतेत. भलत्याच घरांत गेले असतेत.”

“चुकलो असतो तर परत आलो असोत. तुझ्या घरी परत आलो असतो. मी चुकणार नाही असे वाटत होते. एकदा पाहिले की मी सहसा चुकत नाही.”

“एरंडोलांत नसाल चुकत. परंतु इंदूर काही एरंडोल नाही.”

“इंदूर म्हणजे काही पुणे मुंबई नाही.”

“इंदुरांत चुकलात तर पुणे, मुंबई, कलकत्त्यांत तुमचे कसे होईल?”

“तुम्ही आलांत चुकलेल्यास घ्यायला तसे कोणी येईल.”

“काय रे गुणा, पुढे गेलास वातचे?” रामराव हसत म्हणाले.

“मी पुढे जाणारा आहे. दयाराम भारती म्हणत पुढे चला. आगे कदम उठावो.”

   

पुढे जाण्यासाठी .......