मंगळवार, मे 21, 2019
   
Text Size

मंदीचे डोळे

“आई, डोळे जळले गं, भाजले. अयाई, आग-आग ! आई, तू आयोडिन घातलसं डोळ्यांत !” मंदी रडत ओरडत म्हणाली,

आई घाबरली. ती धावत धावत डॉक्टरांकडे गेली.

“काय हो, काय झालं ?” डॉक्टरांनी विचारले.

“डॉक्टर लवकर चला. पोरीच्या डोळ्यांत आयोडीन पडलं ! भाजले डोळे. चला...”

“असं कसं केलंत ? बाटल्यांवर लिहून ठेवलेलं होतं- हे डोळ्यांचं औषध, हे आयोडीन- तुम्ही बघायला नको ?”

“डॉक्टर, आईबापांनी लिहिवाचायला शिकवलं नाही. काय करायचं ? अशी अडाणी राहिले. चला आधी.”

“तुमच्या घरात साबुदाणा आहे का ?”

“आणीण नसला तर.”

“त्याची पातळ लापशी करा. चमचा चमचा डोळ्यांत घालायची, पुन्हा काढायची. डोळे त्या लापशीनं धूत रहायचं. शेवटी निर्मळ लापशी डोळ्यांतून बाहेर येईपर्यंत असं करायचं. जा, मी येतोच.” आई लगबगीने घरी गेली. थोड्याच वेळाने डॉक्टरही तेथे गेले. लापशी तयार झाली. ते डोळ्यांत घालीत होते. डोळ्यांना बरे वाटले.

“होय डॉक्टर, नीट होईल ना डोळा ?”

“होईल हो; घाबरु नको. आणि डोळे बरे झाले म्हणजे आईला आधी लिहायला शिकव. तू शाळेत जातेस, परंतु तुझ्या आईला कोण शिकवणार ? आईला लिहितावाचता येत असतं तर तुझे डोळे जायची आज पाळी आली नसती. खरं ना ?”

“आई शिकेल का डॉक्टर ?”

“तुझ्या डोळ्यांची गोष्ट त्यांच्यासमोर आहे. शिकतील. शिकाल ना, मंदाच्या आई ?”

“मंदाने शिकवले तर शिकेन.”

“मी आईची मास्तरीण !”

“परंतु आईला छडी नको हो मारु.” डॉक्टर म्हणाले.

 

मंदी मोठी गोड मुलगी ! सर्वांना ती हवी-हवीशी वाटे. खेळकर आणि आनंदी. चपळ आणि उत्साही. खोड्या करील, उपयोगीही पडेल.

“मंदे, तुझे डोळे मला दे,” कुसुम म्हणायची.

“आणि तुझं नाक मला दे.” मंदी हसत म्हणायची.

मंदी शाळेत जाई. अजून लहान होती. तिचे वडील देवाघरी गेले होते. आईची एकुलती एक मुलगी, आणि घरची गरिबी. चार ठिकाणी चार धंदे मंदीची आई करी. कसाबसा निर्वाह चाले.

ऐके दिवशी काटेरी तारेवरुन मंदी उडी मारीत होती. परंतु तार पायांना जोराने लागली. गंजून गेलेल्या तारा, त्या विषारी असतात. मंदीचा पाय बरा होईना. शेवटी आईने तिला डॉक्टरांकडे नेले. डॉक्टरांनी औषधोपचार केले. थोडे दिवस गेले नि पाय सुकत चालला.

“हे बघा, आता रोज यायला नको. हे आयोडिन देतो. ते दिवसातून दोन-तीन वेळा लावीत जा.” डॉक्टर म्हणाले.

“डॉक्टर, किति पैसे झाले ?”

“पैसे नकोत. असल्या हसर्‍या मुलीचे का पैसे घ्यायचे ? मंदे, आता रडू नको. पाय बरा होईल.”

मंदीला घेऊन ती माता घरी गेली. परंतु दोनचार दिवस गेले नि मंदीच्या डोळ्यांना धार लागली. ते सुंदर टपोरे डोळे; काळेभोर निर्मळ डोळे ! काय झाले ? कोणाची दृष्ट पडली?

आईने डॉक्टरांना जाऊन सांगितले. त्यांनी डोळ्यांत घालायला औषध दिले. परंतु एके दिवशी काय झाले, आई होती घाईत. डोळा तर दुखत होता.

“मंदे, औषध डोळ्यांत घालून मी जाते. तू पडून राहा मग. होतील बरे दोन दिशी. रडू नकोस.” आई म्हणाली. तिने पटकन बाटली आणली. मंदी निजली होती. आईने डोळ्यांत बाटलीतले औषध घातले. तो डोळ्यांचा भडका उडाला !