मंगळवार, जुलै 16, 2019
   
Text Size

श्यामची आई

रात्र तिसरी

मुकी फुले

"बारकू, भाकर खाल्ली की नाही रे ? येतोस ना आश्रमात?' शिवाने विचारले.

'आई, वाढ ना लौकर. तिकडे सुरूसुध्दा होईल गोष्ट.' बारकू आपल्या आईला घाई करू लागला.

'कसल्या रे रोज उठून गोष्टी ऐकता? रोज तुझी घाई. जा उपाशीच. नाहीतर आल्यावर भाकर खा.' बारकूची आई म्हणाली.

बारकू खरंच निघाला. त्याला त्या भाकरीपेक्षा गोष्टीच आवडत. त्याच्या पोटाला भाकर पाहिजे होती; परंतु त्याच्या हृदयाला श्यामच्या गोष्टीच पाहिजे होत्या.

बारकू व शिवा जलदीने निघाले. वाटेत ठेच लागली तरी त्याचे शिवाला भान नव्हते.

'बोलो बन्सरीधरीनू जयजयकार, श्यामसुंदर हरीनू जयजयकार' अशी आश्रमातील भजनाची धून ऐकू येत होती. बारकू व शिवा आले तो शेवटचे समाप्तीचे श्लोक म्हटले जात होते.

अहिंसा सत्य अस्तेय । ब्रह्मचर्य असंग्रह शरीरश्रम अस्वाद। सर्वत्र भयवर्जन ॥
सर्वधर्मी समानत्व। स्वदेशी स्पर्शभावना । ही एकादश सेवावे । नम्रत्वे व्रतनिश्चये ।

श्यामने गोष्टीस सुरूवात केली :

'आज मी फुलांची गोष्ट सांगणार आहे. लहानपणी मला फुलांचा फार नाद होता. फुलासारखी सुंदर व पवित्र वस्तू जगात कोणतीच नसेल. पृथ्वीवरच्या फुलांनी व आकाशातील ता-यांनी माझ्या जीवनावर अनंत परिणाम केलेले आहेत. माझ्या वडिलांनाही फुलांचा फार नाद. पूजेला भरपूर फुले त्यांना पाहिजे असत. जास्वंद, कर्ण, गुलाब. रास्तुरा वगैरे नाना फुलझाडे शेतावर होती. माझे वडील गणपतीचे मोठे भक्त. दररोज २१ दूर्वांची जुडी ते गणपतीला वाहावयाचे. खुरटलेल्या, वाळलेल्या दूर्वा त्यांनी कधी वाहिल्या नाहीत. वाटेल तितके लांब जातील; परंतु हिरव्यागार, झुबकेदार लांब दूर्वा ते घेऊन येतील. 'देवाला साधी दूर्वा वाहावयाची, ती तरी चांगली नको का?' असे ते म्हणत.

माझ्या वडिलांपासून फुलांचे वेड मी घेतले; परंतु आईपासून फुलांवर प्रेम करावयास शिकलो.

 

पुढे जाण्यासाठी .......

श्यामची आई